Kąpieliska

KTO POBIERA?

Pobieranie próbek wody i ocena jakości wody prowadzone są przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (kontrola urzędowa)1 oraz organizatora kąpieliska (kontrola wewnętrzna)2. Badania wykonywane są w laboratoriach Państwowej Inspekcji Sanitarnej lub laboratoriach zewnętrznych, które są zatwierdzane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej3.

 

1Art. 344 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018, poz. 2268 z późn. zm.)
2Art. 344 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018, poz. 2268 z późn. zm.)
3Art. 348 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018, poz. 2268 z późn. zm.);

 

KIEDY?

Oficjalny sezon kąpielowy w Polsce trwa od 1 czerwca do 30 września (w tych ramach czasowych sezony kąpielowe dla poszczególnych kąpielisk rozpoczynają się i kończą)4. Badania realizowane są zgodnie z ustalonym harmonogramem pobierania próbek, który obejmuje badanie przed otwarciem sezonu kąpielowego danego kąpieliska oraz nie mniej niż trzech próbki w sezonie kąpielowym, w okresie funkcjonowania kąpieliska, tak aby przerwa między badaniami nie przekraczała miesiąca5.


4
 Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018, poz. 2268 z późn. zm.)
5 Art. 345 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018, poz. 2268 z późn. zm.);

 

 

CO JEST BADANE?

Woda w kąpieliskach jest monitorowana pod kątem występowania przekroczeń zanieczyszczeń mikrobiologicznych (Escherichia coli, enterokoki) oraz obecności w wodzie zakwitu sinic (smugi, kożuch, piana), rozmnożenia się makroalg lub fitoplanktonu morskiego lub obecność innych zanieczyszczeń, takich jak materiały smoliste, szkło, tworzywa sztuczne, guma oraz inne odpady (w ilości nie dającej się natychmiast usunąć z wody)6.

 

6 Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 stycznia 2019 r. w sprawie nadzoru nad jakością wody w kąpielisku i miejscu okazjonalnie wykorzystywanym do kąpieli (Dz. U. z 2019, poz. 255);

 

 

Organizacja kąpielisk

Terminarz organizacji kąpielisk - nowe zasady od sezonu kąpielowego 2018 r.
  • do 31 grudnia każdego roku poprzedzającego sezon kąpielowy, w którym kąpielisko ma być otwarte organizator kąpieliska składa wniosek do właściwego terenowo wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wpisanie kąpieliska do wykazu kąpielisk danej gminy1;
  • wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w przypadku przekazania przez organizatora kąpieliska niepełnej dokumentacji niezbędnej do jego umieszczenia w wykazie kąpielisk, wzywa do jej uzupełnienia w terminie do 7 dni;
  • w przypadku braku uzupełnienia dokumentów w wyznaczonym terminie, wniosek pozostaje się bez rozpatrzenia;
  • wójt, burmistrz lub prezydent miasta przygotowuje projekt uchwały o wykazie kąpielisk i podaje projekt uchwały do publicznej wiadomości, w sposób zwyczajowo przyjęty, określając formę, miejsce i termin składania uwag oraz propozycji zmian do wykazu, nie krótszy niż 21 dni od jego ogłoszenia;
  • wójt, burmistrz lub prezydent miasta rozpatruje uwagi oraz propozycje do projektu uchwały w terminie nie dłuższym niż 14 dni;
  • do 28 lutego każdego roku wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazuje projekt uchwały o wykazie kąpielisk do zaopiniowania właściwemu: Wodom Polskim, właścicielowi wód, oraz właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska i państwowemu powiatowemu lub państwowemu granicznemu inspektorowi sanitarnemu, a w przypadku kąpieliska położonego na: terenie parku narodowego - także dyrektorowi parku narodowego, polskich obszarach morskich - także właściwemu dyrektorowi urzędu morskiego, śródlądowej drodze wodnej - także właściwemu dyrektorowi urzędu żeglugi śródlądowej, którzy w ciągu 14 dni wydają opinię do przekazanego projektu. Brak opinii w tym terminie uznaje się za wyrażenie opinii pozytywnej;
  • do 20 maja każdego roku rada gminy określa, w drodze uchwały, wykaz kąpielisk na terenie gminy lub na polskich obszarach morskich przyległych do danej gminy;
  • po podjęciu uchwały o wykazie kąpielisk, wójt, burmistrz lub prezydent miast przedstawia właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu informację o liczbie kąpielisk i podaje przyczynę zmian w liczbie kąpielisk w porównaniu do poprzedniego sezonu kąpielowego;
  • Główny Inspektor Sanitarny przed rozpoczęciem sezonu kąpielowego przedstawia Komisji Europejskiej informację o liczbie kąpielisk i podaje przyczynę zmian w liczbie kąpielisk w porównaniu do poprzedniego sezonu kąpielowego;
  • do 1 czerwca każdego roku organizator kąpieliska w porozumieniu z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym ustala harmonogram pobrania próbek wody z kąpieliska w sezonie kąpielowym;
  • harmonogram pobrania próbek uwzględnia terminy pobierania i analizy jednej próbki pobranej nie wcześniej niż 10 dni przed otwarciem sezonu kąpielowego oraz nie mniej niż trzech próbek w sezonie kąpielowym, w okresie funkcjonowania kąpieliska, tak aby przerwa między badaniami nie przekraczała jednego miesiąca;
  • właściwy państwowy powiatowy lub graniczny inspektor sanitarny wykonuje badania wody w kąpielisku przed sezonem kąpielowym oraz każdorazowo w przypadku zaistnienia sytuacji mogącej powodować pogorszenie jakości wody w kąpielisku;
  • Główny Inspektor Sanitarny sporządza po sezonie kąpielowym sprawozdanie o jakości wody w kąpieliskach i przekazuje je corocznie do dnia 31 grudnia Komisji Europejskiej wraz z informacją o podjętych środkach zarządzania oraz przypadkach i przyczynach zawieszenia stosowania harmonogramu pobrania próbek w ramach kontroli wewnętrznej.

 

1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566) wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. Od tego dnia poza kąpieliskami będą mogły funkcjonować wyłącznie miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli na utworzenie, których rada gminy, w drodze uchwały, wyraziła zgodę (po złożeniu odpowiedniego wniosku przez organizatora tego miejsca). Miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli mogą funkcjonować przez okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym. W przypadku podjęcia decyzji o organizowaniu kąpieliska w sezonie kąpielowym 2018 r. należy złożyć do gminy wniosek, o którym mowa w art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121, z późn. zm.) do 31 grudnia 2017 r.

Sezon kąpielowy 2019

Pierwsze kąpieliska w naszym województwie już działają, za kilka dni ruszą następne, dlatego warto skorzystać serwisu kąpieliskowego. Wszystkie kąpieliska dostępne są na stronie internetowej https://sk.gis.gov.pl

Serwis kapieliskowy to portal informacyjny, gdzie sprawdzimy, czy na danym kąpielisku rozpoczął się już sezon i w związku z tym znajdują się tam ratownicy, ale także czy woda została już zbadana i można bez obaw się w niej kąpać.

Po wybraniu kąpieliska na mapie Polski, wyświetla się komunikat dotyczący trwania sezonu kąpielowego dla danego kąpieliska. W przypadku już aktywnych kąpielisk (zielony znacznik), to jest takich, których sezon kąpielowy już się rozpoczął będzie możliwy odczyt pełnej wersji raportu zawierającego m.in. dane o: jakości wody, infrastrukturze kąpieliska oraz kwestiach organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem kąpielisk.

Serwis kapieliskowy jest aktualizowany na bieżąco i każda decyzja o zakazie kąpieli jest widoczna na danym kąpielisku, wówczas znacznik jest czerwony. Znajdziemy tam informacje dlaczego został wydany zakaz kąpieli oraz informacje o datach kiedy będzie pobierana woda do badań.

Bezpieczeństwo wypoczynku nad wodą jest bardzo ważne, dlatego też powinniśmy stosować się do aktualnej sytuacji na kąpielisku.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia badania mikrobiologiczne wody w kąpieliskach obejmują bakterie:
  1. Enterokoki,
  2. Escherichia coli.

Enterokoki

Obecność enterokoków (paciorkowców kałowych) świadczy o bardzo świeżym fekalnym zanieczyszczeniu wody.

Bakterie te stanowią naturalną mikroflorę przewodu pokarmowego ludzi i zwierząt. Stają się chorobotwórcze, gdy zlokalizują się w tych częściach ciała, w których normalnie nie przebywają. Paciorkowce kałowe giną w wodzie szybciej niż Escherichia coli, ale później niż np. Salmonella. Po dostaniu się do przewodu pokarmowego powodują objawy chorobowe charakterystyczne dla zatruć pokarmowych.

Escherichia coli

Obecność bakterii eschericha coli świadczą o świeżym fekalnym zanieczyszczeniu wody. Bakterie eschericha coli wchodzą w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jelita grubego człowieka oraz innych zwierząt stałocieplnych. W jelicie ta bakteria spełnia pożyteczną rolę, uczestnicząc w rozkładzie pokarmu. Gdy dostaną się do układu moczowego, powodują jego zakażenia. Są najczęstszą przyczyną zakażeń dróg moczowych. Gdy dostaną się do przewodu pokarmowego mogą powodować zatrucia pokarmowe, biegunkę, wymioty, bóle brzucha.

Kolejnym ze wskaźników zanieczyszczenia wody są sinice. Są to bakterie, które występują wszystkich zbiornikach wodnych. Niebezpieczne stają się w momencie, kiedy wzrasta ich ilość tj. dochodzi do zakwitu, a sprzyja temu wysoka temperatura i niewielki wiatr, który wieje z jednego kierunku przez dłuższy czas. Kwitnienie powstaje w około 2 dni i utrzymuje się przez około 5 do 7 dni.

Zakwit sinic powoduje gęste smugi wyglądające jak rozlana niebieskozielona farba oraz grube kożuchy piany o galaretowatej konsystencji. Kąpiel w kwitnącej wodzie powoduje wysypkę, gorączkę i wymioty, czasem nawet drżenie mięśni czy utrudnienia w oddychaniu. Zachłyśnięcie się zakażoną wodą może powodować mdłości, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, wzdęcia czy przykurcz mięśni gładkich WIĘCEJ O SINICACH...