Rolniczy handel detaliczny (RHD)

Rolniczy handel detaliczny

to jedna z form sprzedaży żywności przez rolników obok istniejących już możliwości tj. sprzedaży bezpośredniej oraz działalności marginalnej, ograniczonej i lokalnej, dla której w polskim porządku prawnym przyjęto odrębne uregulowania w zakresie nadzoru organów urzędowej kontroli żywności.

W ramach w/w formy działalności możliwa jest produkcja i przetwarzanie  oraz sprzedaż żywności w ilościach dostosowanych do potrzeb konsumentów.

Zgodnie z uzasadnieniem resortu rolnictwa podstawowym celem nowych przepisów jest stworzenie polskim rolnikom lepszych możliwości rozwoju produkcji i sprzedaży konsumentom finalnym żywności wyprodukowanej w całości lub w części z własnej uprawy, chowu lub hodowli.

Podmioty prowadzące rolniczy handel detaliczny zobowiązane są jedynie do rejestracji u właściwego organu IW lub PIS.
W przypadku zamiaru prowadzenia produkcji i sprzedaży:

produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego (żywności złożonej) – należy złożyć do właściwego powiatowego lekarza weterynarii wniosek o wpis zakładu do rejestru zakładów w terminie co najmniej 30 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności;

żywności pochodzenia niezwierzęcego – należy złożyć do właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego wniosek o wpis zakładu do rejestru zakładów podlegających urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej w terminie co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia planowanej działalności.

Produkcja i zbywanie żywności wyłącznie pochodzenia niezwierzęcego w ramach rolniczego handlu detalicznego (RHD) pochodzącej w całości lub w części z własnej uprawy (tj. co najmniej 50%) podlegają nadzorowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

O rolniczym handlu detalicznym poświęcony został rozdział 10a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

 

Produkcja i zbywanie żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego:
  1. mogą być dokonywane w ilościach dostosowanych do potrzeb konsumentów;
  2. nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności i wpływać niekorzystnie na ochronę zdrowia publicznego;
  3. podlegają nadzorowi organów odpowiednio Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo Inspekcji Weterynaryjnej;
  4. możliwe jest do zakładów prowadzących handel detaliczny z przeznaczeniem dla konsumenta finalnego (np. sklepów, restauracji, stołówek) zlokalizowanych na obszarze województwa, w którym ma miejsce produkcja żywności lub na obszarach powiatów lub miast stanowiących siedzibę wojewody lub sejmiku województwa, sąsiadujących z tym województwem;
  5. jest dokumentowane w sposób umożliwiający określenie ilości zbywanej żywności;
  6. nie może być dokonywane z udziałem pośrednika, z wyjątkiem zbywania takiej żywności podczas wystaw, festynów, targów lub kiermaszy, organizowanych w celu promocji żywności, jeżeli pośrednik zbywa konsumentom finalnym żywność:
  • wyprodukowaną przez tego pośrednika w ramach rolniczego handlu detalicznego
  • wyprodukowaną przez inny podmiot prowadzący rolniczy handel detaliczny na obszarze powiatu, w którym pośrednik ten prowadzi produkcję żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego, lub na obszarze powiatu sąsiadującego z tym powiatem

W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania ujęto maksymalną ilość żywności zbywanej rocznie w ramach w/w działalności dla surowców  pochodzenia niezwierzęcego (załącznik nr 1 niniejszego przepisu) i żywności pochodzenia niezwierzęcego innej niż w/w surowce, a także produkty złożone (załącznik nr 2).

Każdy podmiot zaangażowany w rolniczy handel detaliczny prowadzi i przechowuje dokumentację umożliwiającą określenie ilości żywności zbywanej rocznie w ramach takiego handlu i przechowuje ją przez dwa lata, licząc od końca roku kalendarzowego, za który została sporządzona.

Przy prowadzeniu produkcji i zbywaniu żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego podmioty znajdujące się pod nadzorem organów PIS mają obowiązek spełnić wymagania rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319) oraz przepisów wydanych w trybie tego rozporządzenia.

W przypadku prowadzenia produkcji przy wykorzystaniu pomieszczeń używanych głównie jako prywatne domy mieszkalne obowiązują wymogi określone w załączniku II w rozdziale III rozporządzenia nr 852/2004.

Więcej informacji o możliwościach i wymaganiach jakie należy spełnić przy produkcji żywności niezwierzęcego pochodzenia w warunkach domowych z wykorzystaniem surowców roślinnych z własnych upraw oraz w ramach rolniczego handlu detalicznego można znaleźć w poradniku Głównego Inspektoratu Sanitarnego