BIP GOV
BIP Książeczki zdr..enia szpitalne Czynniki alarmowe o..pomorskim za 2012r.

Czynniki alarmowe oraz analiza sytuacji epidemiologicznej zakażeń szpitalnych w woj. zachodniopomorskim za 2012r.

Mimo wielu działań mających na celu usunięcie czynników zakażeń, środowisko szpitalne stanowi rezerwuar drobnoustrojów i szczególnie sprzyja wytwarzaniu mechanizmu oporności patogenów na antybiotyki. Przyczyną zakażeń szpitalnych może być praktycznie każdy rodzaj czynnika zakaźnego począwszy od wirusów poprzez bakterie i grzyby aż po pasożyty. Interakcja drobnoustrojów środowiska szpitalnego, stanu odporności organizmu pacjenta oraz różnych dróg transmisji ma istotne znaczenie w rozwoju zakażeń szpitalnych. Ponadto rozwój medycyny i procedur wysokospecjalistycznych oraz intensywnej terapii sprzyja występowaniu zakażeń szpitalnych.

Zakażenia szpitalne można podzielić na dwie grupy:

  • pojedyncze przypadki – wystąpienie zakażenia tylko u jednej osoby;
  • szpitalne ognisko epidemiczne - wystąpienie co najmniej dwóch przypadków zakażeń, powiązanych łańcuchem epidemiologicznym, wywołanych tym samym drobnoustrojem.

W ciągu kilkudziesięciu lat zmieniła się struktura epidemiologiczna zakażeń szpitalnych. W latach sześćdziesiątych XX wieku głównym czynnikiem zakażeń były bakterie Gram-dodatnie (głównie Staphylococcus aureus). Później dominującym czynnikiem etiologicznym stały się bakterie Gram-ujemne (Escherichia coli i Pseudomonas aeruginosa) oraz w dalszym ciągu Staphylococcus aureus. W latach dziewięćdziesiątych i po dzień dzisiejszy znaczenia nabrały lekooporne szczepy bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych.

Po przeanalizowaniu Raportu rocznego za 2012r. dotyczącego czynników alarmowych w jednostkach szpitalnych ustalono, ze obecnie dominującym czynnikiem etiologicznym zakażeń szpitalnych w przypadkach pojedynczych stanowiły Rotawirusy (855 zarejestrowanych zakażeń), które dominowały na oddziałach pediatrycznych i zakaźnych (25,85%). Natomiast na oddziałach niezabiegowych dla dorosłych, zabiegowych chirurgicznych dorosłych oraz oddziałach intensywnej terapii dorosłych dominowały następujące czynniki alarmowe:

  • Klebsiella spp. ESBL(+) – 553 szczepy (16,72%), w 2011r. – 275 szczepów;
  • Escherichia coli ESBL+) – 326 szczepów (9,86%), w 2011r. – 275 szczepów;
  • Enterobacter spp. ESBL(+) – 151 szczepów (4,57%);
  • Staphylococcus aureus MRSA – 358 szczepów (10,83%), w 2011r. – 293 szczepy;
  • Acinetobacter – 222 szczepy – (6,71%), w 2011r. – 299 szczepów.

Największą liczbę szczepów Pseudomonas aeruginosa stwierdzono w w/w oddziałach oraz w oddziale oparzeniowym – 286 (8,65%), w 2011r. – 158 szczepów.

W 2012 roku znacznie zwiększył się udział Clostridium difficile wśród czynników etiologicznych w oddziałach niezabiegowych dorosłych i oddziałach zakaźnych, gdzie wyizolowano ten patogen 181 razy (5,47%), w 2011 roku było tylko w 15 przypadkach. Także w w/w oddziałach stwierdzono 245 przypadków HCV (7,41%).

Ponadto stwierdzono 11 przypadków Enterococcus spp. VRE w oddziałach  oparzeniowym i intensywnej terapii dorosłych (po 3 przypadki), hematologii /onkologii (2 przypadki), oddziale zabiegowym i niezabiegowym dorosłych oraz zakaźnym (po 1 przypadku).

Dodatkowym, niepokojącym doniesieniem, było pojawienie się czynnika alarmowego Klebsiella pneumoniae KPC – 1 przypadek w oddziale chirurgicznym.

Analizując w/w dane największą  liczbę zakażeń odnotowano, tak jak w latach ubiegłych na oddziałach intensywnej terapii, co wynika ze specyfiki oddziałów tj faktu hospitalizowania najciężej chorych z innych oddziałów z niewydolnością wielonarządową i znacznie osłabioną odpornością, a także stosowania procedur wysokospecjalistycznych.

 Z Raportu rocznego wynika, że liczba pacjentów z zakażeniem wywołanym biologicznym czynnikiem w przypadkach pojedynczych, u których wykryto drobnoustrój chorobotwórczy przed przyjęciem lub w badaniu pobranym do 72 godz. od przyjęcia do podmiotu leczniczego w stosunku do ogółu stanowiła 61,81%, natomiast wykrytych w badaniu po upływie co najmniej 72 godz. od przyjęcia do podmiotu leczniczego – 38,19%.

Ponadto w 2012 roku zgłoszono do Państwowej Inspekcji Sanitarnej 13 ognisk zakażeń szpitalnych, w których zakażonych ogółem było 55 osób, z czego 16,36% zakażeń dotyczyła personelu medycznego. Wśród czynników etiologicznych ognisk zakażeń dominowały Staphylococcus aureus MRSA, Klebsiella pneumoniae ESBL(+), Acinetobacter baumannii oporny na karbapenemy (po 3 ogniska) oraz Clostridium difficile wytwarzający toksyny A i B (2 ogniska) i pojedyncze przypadki Staphylococcus aureus MSSA oraz Morganella morganii.

W 2011 roku na 13 zgłoszonych ognisk szpitalnych źródło zakażenia zostało ustalono tylko w 2 przypadkach, co stanowi 15,38%, natomiast w 2012 r. na 13 ognisk epidemicznych źródło zakażenia udało się  ustalić w 12 przypadkach, co stanowi 92,3%. Świadczy to o poprawie jakości prowadzonych dochodzeń epidemiologicznych przez Zespoły ds. Zakażeń Szpitalnych. Należy podkreślić, że najczęściej źródłem zakażenia byli chorzy pacjenci oraz zanieczyszczone patogenami środowisko szpitalne.

W celu zapewnienia bezpieczeństwa epidemiologicznego szpitali prowadzono nadzór nad prawidłową realizacją wdrożonych procedur i instrukcji, prowadzono szkolenia personelu, monitorowano stan sanitarno-higieniczny szpitali. W uzasadnionych sytuacjach pobierano wymazy bakteriologiczne ze środowiska szpitalnego. W niektórych szpitalach nadal występował problem  braku aktualizacji procedur istotnych dla działań przeciwepidemicznych oraz procedur adekwatnych do specyfiki oddziałów. Istniały również zaniedbania w zakresie dokumentowania  prowadzenia kontroli wewnętrznych. W takich przypadkach podczas kontroli pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wystawiali zalecenia doraźne, które wpisywano do protokołu i książki kontroli, a następnie egzekwowano podczas rekontroli.

Podejmowana była współpraca lekarzy ze szpitalnymi laboratoriami mikrobiologicznymi w zakresie dostępności do badań mikrobiologicznych oraz stosowania polityki antybiotykowej dot. terapii celowanej u pacjentów.

W większości przypadków zakażeń rozpoznanych w szpitalu pacjenci przyjmowani do szpitala wcześniej leczeni byli w innych podmiotach działalności leczniczej i manifestowali objawy zakażenia florą patogenną, bądź byli zakażeni bezobjawowo po przyjęciu. Ze względu na zagrożenie pacjentów  izolowano zgodnie z procedurami.

Istotne stałe czynniki zwiększające ryzyko zakażenia ze strony pacjentów to: choroba podstawowa (nowotworowa), immunosupresja wywołana chorobą jak i leczeniem, niedożywienie, wcześniejsze leczenie (stomie, zabiegi operacyjne, antybiotykoterapia) inwazyjne  leczenie skojarzone  (zabieg operacyjny, naświetlania i leczenie cytostatykami) a także zaniedbania higieniczne.

 Należy zaznaczyć, że w części szpitali nadzór nad zakażeniami szpitalnymi utrudnia: brak wymaganej kwalifikacji członków zespołu ds. zakażeń szpitalnych, łączenie funkcji przez członków zespołów ds. zakażeń szpitalnych, niedobór personelu pielęgniarskiego i pomocniczego oraz pełnienie wielu funkcji przez  personel medyczny i pomocniczy.  

Problemem pozostaje również  nieświadomość zagrożeń epidemiologicznych pracowników firm zewnętrznych, którym szpital zleca  utrzymanie czystości oraz częsta rotacja tego personelu.

Brak pracowni mikrobiologicznej w strukturach więcej niż połowy szpitali województwa zachodniopomorskiego (62,86%) powoduje w części  ograniczenia badań bakteriologicznych w poszczególnych oddziałach szpitalnych, a tym samym brak rzeczywistej oceny zagrożeń. Łącznie w 2012 roku wykonano badań 203971 tj o 2700 mniej niż w 2011 roku.

W przypadkach stwierdzenia alert patogenu oceniano antybiotykowrażliwość izolowanych drobnoustrojów i w zależności od wyników dokonywano zmiany polityki antybiotykowej. Jednakże w części szpitali problemem pozostaje brak  ujednoliconej polityki antybiotykowej.

Reasumując, zakażenia szpitalne stanowią wyzwanie dla współczesnej medycyny i tylko zrozumienie ważności tej problematyki przez personel ochrony zdrowia ustawiczne szkolenia oraz monitoring zjawiska w poszczególnych szpitalach pozwolą zminimalizować ryzyko zakażeń pacjentów, a tym samym podnieść jakość usług medycznych w placówkach.

Powrót do góry strony Ilość wyświetleń: 8562
  • Data opublikowania : 2013-05-21 12:22:33
  • Data ostatniej modyfikacji : 2013-05-24 10:41:44
  • Informację wprowadził : Nikończuk Paweł
  • Odpowiedzialny za treść : Opiela Renata
  • Podmiot udostępniający informację : WSSE Szczecin

Pobierz Acrobar Reader https://get.adobe.com/pl/reader/ do prawidłowego odczytywania treści zamieszczonych plików.

Zgodność z rozporządzeniem: W sprawie minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych

Projekt i wykonanie: WSSE Szczecin, Sekcja Informatyki; telefon 91 462 40 60 w 159

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2011-2013

Wersja serwisu 0.1.12, Problemy, uwagi bądź propozycje proszę zgłaszać na adres: wsse.szczecin@pis.gov.pl

X
Ta strona używa cookie i innych technologii. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.